Een mens is gezond en voelt zich goed wanneer er een evenwicht is tussen de vier belangrijkste lichaamssappen. Het Latijnse woord voor die sappen luidt humores, de oorsprong van het Nederlandse 'humeur'. Drie van de in het Latijn gebruikte woorden voor de vier sappen stammen uit het Grieks, een indicatie van de Griekse oorsprong van de Romeinse, maar ook van de middeleeuwse medische wetenschap: gele gal (cholè), zwarte gal (melanos cholè), bloed (sanguis) en slijm (phlegma). Het idee van de sappenbalans is verbonden met het idee dat alle materie in het universum bestaat uit de vier elementen aarde, water, lucht en vuur.
Ziekte is het gevolg van de verstoring van de balans tussen de vier sappen. Bij een gedegen medisch onderzoek hoort dus ook een onderzoek van de lichaamssappen en de andere stoffen die het lichaam produceert: urine, bloed, fecaliën, enzovoort.
Een medische behandeling was er - eenvoudig gezegd - op gericht het verstoorde evenwicht tussen de humores te herstellen. Daartoe kon men de patiënt purgeren en dan diende men laxerende stoffen toe. Een andere middel was het aderlaten.
Het tijdstip waarop een aderlating moest plaatsvinden en de plaats van het lichaam waar men aderen diende te openen werden bepaald door het verloop van de ziekte, maar ook door de stand van de hemellichamen. Vooral de stand van de maan werd van groot belang geacht.
De kalender was dus de plek bij uitstek voor informatie over de kans van slagen van medisch handelen. Vandaar dat veel kalenders de dies Aegyptiaceae melden, de onheilsdagen waarop medische ingrepen tot mislukken gedoemd waren.
In een enkel geval bevat een kalender zelfs afbeeldingen van het aderlaten. Een beroemd voorbeeld daarvan is het psalter 76 F 13 uit de Koninklijke Bibliotheek.
