Basiliscus in Latijn es in Dietsche een kueninxkijn...
In zijn boek Van serpenten met venine. 'hertaalt' Marcel van der
Voort de beschrijving die Maerlant in
Der Naturen Bloeme gegeven heeft van de basilisk:
"Het dier, dat in het Latijn basiliscus genoemd wordt, heet in het Diets
een koninkje, en het is ook de koning van alle giftige dieren". De
basiliscus is een buitengewoon gevaarlijk dier, aldus Maerlant. Mensen kan
hij doden door slechts naar hen te kijken, maar hij is bovendien zo giftig
dat ook zijn adem al dodelijk kan zijn. Andere slangen zijn erg bang voor
het dier en vluchten als ze zijn angstaanjagend gesis horen.
Zelfs na zijn eigen dood is hij nog machtig. Als je iets van een basiliscus
bewaart na zijn dood, dan zullen slangen uit je huis wegbijven. De
belangrijkste vijand van de basiliscus is de wezel. Door zijn snelheid weet
die de slang vaak dood te bijten, al sneuvelt de wezel ook zelf vaak in het
gevecht.
Om verschillende redenen denkt van der Voort dat de basiliscus zoals
Maerlant die beschrijft, weleens gebaseerd kan zijn op de koningscobra. Als
die slang gaat aanvallen beweegt hij zich met opgeheven lichaam, niet
kronkelend over de grond. De tekening bij zijn kop kan voor een kroon
aangezien worden. Ook heeft de cobra een wezelachtige aartsvijand, de
Ichneumon.
De basilisk speelt ook een hoofdrol in het tweede deel van de Harry Potter reeks. Dat heeft inmiddels nieuwe versies van de basilisk opgeleverd zoals dit mormel van Mattel (afb. 2).
