Met het woord codex duidden de Romeinen een stapel plankjes aan die - ingesmeerd met was - konden dienen als schrijfmateriaal. In oorsprong betekende caudex 'boomstam' of 'houtblok', maar de bijeengebonden wastafeltjes hoefden niet van hout te zijn om 'codex' te heten. Evenmin was codex de enige term voor een verzameling schrijfplankjes. Daarvoor werd ook tabulae gebruikt.
Voor de Grieken en Romeinen was de rol - van papyrus of perkament - de normale vorm van het boek. Er zijn goede aanwijzingen dat de christenen de codex als boekvorm hebben gekozen.
In de middeleeuwen gebruikte men voor vrijwel alle vormen van literatuur vrijwel uitsluitend de codex. Veel administratieve teksten bleven echter de hele periode door geschreven worden op perkamenten rollen.
Zie ook het Letterkundig lexicon voor de neerlandistiek
