Een maand of vier na de stichting van Rome, zo schrijft Plutarchus, begon het Romulus duidelijk te worden dat in de stad veel te weinig vrouwen waren. Bang voor ruzie in de mannengemeenschap en natuurlijk ook om iets te doen aan de bevolkingsaanwas, verzon hij een list.
Hij liet het gerucht verspreiden dat er een altaar in de stad was ontdekt, gewijd aan de god Consus. Ter ere van deze ontdekking werd er een groots banket aangericht. Iedereen werd uitgenodigd, ook de leden van de in de buurt van Rome wonende stam der Sabijnen. Tijdens het feestmaal gaf Romulus een teken aan de Romeinse mannen. Daarop grepen de Romeinen een deel - schattingen lopen uiteen van 30 tot 683 - van de vrouwen die door de Sabijnen waren meegenomen naar het feest. Onder deze vrouwen was er slechts één gehuwd. Daarmee, aldus Plutarchus, toonden de Romeinen dat ze de roof niet pleegden uit wellust, maar omdat ze zich oprecht via huwelijken wilden vermengen met het volk der Sabijnen.
Het heeft even geduurd voordat de vaders van al die Sabijnse maagden overtuigd waren van de goede bedoelingen der Romeinen. Eerst was er nog het verraad van Tarpeia waardoor de Sabijnen de stad Rome konden binnendringen toen ze met geweld hun dochters en zusters wilden terughalen. Romeinen en Sabijnen raken in een hevig gevecht gewikkeld waarin de kansen telkens keren. Tenslotte is er de dramatische tussenkomst der Sabijnse vrouwen die hun nieuwe mannen - de Romeinen waren hen kennelijk na die valse start goed bevallen - en hun vaders en broers bezweren vrede te sluiten.
Het is interessant om eens naar de verschillen te kijken tussen de miniatuur uit het Augustinushandschrift en het classicistische schilderij van David waarvan hiernaast een centraal detail te zien is. Om te beginnen is er een ander moment gekozen om het verhaal te vertellen. Verder is de historische of liever gezegd 'archeologische' werkelijkheid die David probeert op te roepen, voor de miniaturist niet alleen onhaalbaar, maar ook irrelevant. Waar David klassieke sculpturen en vaasschilderingen suggereert schildert de miniaturist in feite gewoon drie ridders die heel elegant drie jonkvrouwen schaken.
