De 'mensenzoon' Christus zal, zo voorspelt onder meer Matteüs in hoofdstuk 25:31-32:6, aan het 'einde der tijden' het eindoordeel uitspreken over de mens:
Wanneer de Mensenzoon komt, bekleed met zijn heerlijkheid en rondom Hem alle engelen, dan zal Hij plaatsnemen op de troon van zijn heerlijkheid. Alle volkeren zullen vóór Hem bijeengebracht worden, en Hij zal ze van elkaar scheiden, zoals een herder de schapen van de bokken scheidt.
Vanaf het moment van overlijden wacht de menselijke ziel dus op deze wederkomst van Christus. Zoals men zich die wachtende ziel voorstelde als 'iets' met de vorm van een mens, zo stelde men zich ook voor dat de ziel op het Oordeel wacht op een bepaalde plaats. Voor die plaats gebruikte men in het Latijn de naam Purgatorium. Dat woord is afgeleid van purgare dat 'reinigen' betekent, zowel in letterlijke als in overdrachtelijke zin.
Gewoonlijk vertaalt men de titel van de beroemdste tekst over dit onderwerp, Il Purgatorio (het tweede boek van Dante's Divina Commedia) met 'Louteringsberg'. De meer gangbare Nederlandse vertaling is echter Purgatorium 'het Vagevuur'. Die vertaling is wat ongelukkig door de associaties met 'vuur' en 'branden' die het oproept. In de meeste afbeeldingen van zielen in dit 'tussenstadium' zien we dan ook 'louterende' vlammen.
